De mooie en minder mooie dingen

Stampvol is het in de tram. Ik hang tussen een paar hangjongeren aan de zijkant van het rijtuig. Onhandig wurmt een oudere heer zich langs me heen. Een Steve Martin look-alike, alleen is deze man ouder. Hij zoekt vergeefs naar een zitplaats. Niemand staat voor hem op. De tram tingelt en begint met een schok te rijden. De man wankelt en valt pardoes tegen me aan. “O, neem me niet kwalijk!” excuseert hij zich. Hij vindt wat houvast en wringt zich op een plekje rechts van mij. “Ik hoor niet meer bij de jeugd, maar ik mag hier toch wel staan he?” vraagt hij met een olijk lachje. Ik knik, en luister verder naar REM. Maar de man praat door. “Ja meis, de stad is veranderd. Toen ik een jongen was, toen was hier niets. Geen gebouwen, geen drukte, geen winkels. Alles was plat gebombardeerd. Kan je het je voorstellen?” Tsja. Uit fatsoen trek ik REM uit mijn oren, en knik naar de man. “Ik woonde hier, weet je, in het centrum van Rotterdam. En voor mij viel het dan nog wel mee. Maar een jongetje uit mijn klas, had niets meer. Geen huis, geen kleding, geen eten. Hij kwam in de snijdende kou alleen in z’n bloesje naar school. Omdat hij geen jas had. Vreselijk… Gelukkig had mijn moeder nog een jasje over dat hij aan kon. Zo hielpen we elkaar een beetje.” De tram gaat de Erasmusbrug over. De man staart over het water naar de lichtjes van de heropgebouwde stad. “Ik zal nooit zeggen dat het vroeger beter was,” zegt hij, misschien wel meer tegen zichzelf dan tegen mij. “Elke generatie heeft zijn eigen mooie en minder mooie dingen. De oorlog in de jaren veertig was slecht. Maar de mensen wáren er voor elkaar, veel minder individualistisch dan nu. Dat was goed! En wij leerden vroeger op school goed zinnen ontleden en hoofdrekenen; breuken, staartdelingen en lange moeilijke sommen. Dat kunnen kinderen niet meer. Maar ze kunnen wel allemaal Engels, en ze kunnen met computers omgaan. Zo zie je maar.”
We rijden langs de Kuip. De man schrikt op. “O, zijn we al zo ver? En ik sta maar tegen je aan te praten…” Ik grinnik. “Ja, ik ga er hier uit. Prettige avond!” Hij steekt zijn hand op. De deuren gaan achter me dicht en ik zie zijn silhouet als de tram de bocht om gaat, verder de stad in. Zijn stad in. Met alle mooie en minder mooie dingen van onze generatie.